De vier risiconiveaus in de AI Act – waar valt jouw AI-gebruik?
Kort antwoord
De AI-verordening kent vier niveaus. Verboden AI mag je niet gebruiken (bijvoorbeeld emotieherkenning op de werkvloer). AI met een hoog risico (bijvoorbeeld werving, krediet en onderwijs) vraagt vanaf 2 december 2027 menselijk toezicht, logs en informatie aan betrokkenen. Beperkt risico (chatbots en deepfakes) vraagt dat je meldt dat het AI is. Minimaal risico (bijvoorbeeld teksten en samenvattingen) vraagt alleen AI-geletterdheid. Het niveau hangt af van waarvoor je de AI gebruikt – niet van de tool.
Probeer het zelf
Kies een taak, en zie hoe die wordt ingedeeld:
Wordt automatisch goedgekeurd volgens jullie regels. Medewerkers moeten voldoende AI-geletterd zijn (art. 4).
Gebruikers moeten kunnen zien dat ze met een AI praten (art. 50). GoalCube heeft een kant-en-klare tekst die jullie kunnen gebruiken.
Werving staat in bijlage III. Een mens bevestigt het gebruik voordat de AI data krijgt, en beslist over elk dossier (art. 14 en 26; art. 22 AVG).
Emotieherkenning op de werkplek is verboden (art. 5). GoalCube helpt daar niet bij.
Het voorbeeld is vereenvoudigd. In GoalCube beantwoorden jullie een paar vragen, en de indeling volgt vaste regels.
Vereenvoudigd voorbeeld. In GoalCube beantwoord je een paar vragen, en de indeling volgt vaste regels.
Zo behandelt GoalCube elk niveau
| Niveau | Wat het betekent in GoalCube |
|---|---|
| Verboden | Het gebruik wordt gestopt. GoalCube helpt daar niet bij (art. 5 AI-verordening). |
| Hoog risico | Een mens bevestigt het gebruik voordat de AI data krijgt, en beslist over elk dossier over een persoon (bijlage III en art. 14 en 26 AI-verordening). |
| Beperkt risico | Wordt automatisch goedgekeurd volgens jullie regels. Mensen moeten kunnen zien dat ze met een AI praten, of dat inhoud door AI is gemaakt (art. 50). |
| Minimaal risico | Wordt automatisch goedgekeurd volgens jullie regels. Medewerkers moeten AI-geletterd zijn (art. 4). |
Het gebruik bepaalt het risico
Dezelfde tool kan een ander risico hebben. Copilot die een concept voor een nieuwsbrief schrijft, is minimaal risico. Copilot die medewerkers rangschikt voor een bonus, is hoog risico. Daarom registreer je elk AI-gebruik apart – niet elke tool.
En de AVG?
Het risiconiveau in de AI Act zegt niets over persoonsgegevens. Een gebruik met minimaal risico kan nog steeds een verwerkersovereenkomst en een grondslag vragen, als de AI namen en e-mailadressen ziet.
Zo pakken jullie het aan
- Beschrijf de taak, niet de tool.ChatGPT kan minimaal risico zijn voor e-mails en hoog risico voor het sorteren van sollicitanten.
- Controleer eerst de verboden.Valt het gebruik onder artikel 5, dan moet het stoppen.
- Controleer bijlage III.Werving, arbeidsverhouding, onderwijs, krediet, verzekeringen, overheidsvoorzieningen en biometrie.
- Controleer de transparantie.Praten mensen met de AI, of maakt die beelden, geluid of video die echt lijken?
- Zet de uitkomst in je AI-register.Met onderbouwing, zodat je kunt laten zien waarom je zo hebt ingedeeld.
Dit zegt de wet
- Artikel 5 AI-verordening – verboden AI-praktijken
- Lijst van verboden praktijken, van kracht sinds 2 februari 2025.
- Artikel 6 en bijlage III AI-verordening – hoog risico
- Wanneer AI een hoog risico heeft, en de uitzonderingen in artikel 6, lid 3.
- Artikel 50 AI-verordening – transparantie
- Chatbots, generatieve AI, deepfakes en emotieherkenning.
Vragen en antwoorden
Is ChatGPT hoog risico?
Nee, niet op zichzelf. Het risico hangt af van het gebruik. Gebruik je ChatGPT om sollicitanten te sorteren, dan heeft dat gebruik een hoog risico.
En als de AI een zaak alleen voorbereidt?
Volgens artikel 6, lid 3, heeft AI uit bijlage III geen hoog risico als die alleen een beperkte voorbereidende taak doet en de uitkomst niet wezenlijk beïnvloedt. Maar AI die personen profileert, heeft altijd een hoog risico.
Wie bepaalt het niveau?
Jij zelf – als gebruiksverantwoordelijke moet je je beoordeling kunnen uitleggen. GoalCube gebruikt vaste regels en toont de onderbouwing.
Bronnen
Geschreven door de redactie van GoalCube. Laatst bijgewerkt 11 oktober 2026. GoalCube helpt jullie de AI Act en de AVG te volgen. Het is geen juridisch advies.
Wees er als eerste bij.
We verwachten in november 2026 live te gaan. Meld je aan, dan hoor je van ons zodra jullie aan de slag kunnen.