Wat is de Europese AI Act – en wat betekent die voor je bedrijf?
Kort antwoord
De AI Act (Verordening (EU) 2024/1689, officieel de AI-verordening) bevat de EU-regels voor kunstmatige intelligentie. Ze gelden voor wie AI maakt én voor bedrijven die AI in hun werk gebruiken – ook kleine. De regels hangen af van het risico: sommige AI is verboden, sommige is hoog risico met veel eisen, chatbots en AI-content moeten herkenbaar zijn, en de rest is minimaal risico. Voor de meeste bedrijven betekent dat nu: zorg voor AI-geletterdheid bij je medewerkers, gebruik geen verboden AI, maak chatbots herkenbaar en bereid je voor op de eisen voor hoog risico vanaf 2 december 2027.
De AI Act in één minuut
De Europese AI-verordening (AI Act) is een EU-verordening. Ze geldt rechtstreeks in alle EU-landen, zonder dat elk land een eigen wet hoeft te schrijven. Ze regelt AI op basis van hoeveel schade die kan aanrichten – niet op basis van de techniek erachter.
De wet onderscheidt twee rollen:
- Aanbieders maken AI en brengen die op de markt, bijvoorbeeld OpenAI, Anthropic, Microsoft of een bedrijf dat een eigen AI-functie bouwt.
- Gebruiksverantwoordelijken gebruiken AI in hun werk. Dat zijn bijna alle andere bedrijven – ook jullie, als medewerkers ChatGPT, Claude of Copilot gebruiken.
De vier risiconiveaus
| Niveau | Voorbeelden | Wat moet je doen? |
|---|---|---|
| Verboden | Emotieherkenning op de werkvloer, social scoring | Niet doen |
| Hoog risico | Werving en selectie, personeelszaken, kredietbeoordeling, onderwijs | Menselijk toezicht, logs, informatie aan betrokkenen (vanaf 2 december 2027) |
| Beperkt risico | Chatbots, AI-gegenereerde beelden en deepfakes | Vertel dat het AI is (vanaf 2 augustus 2026) |
| Minimaal risico | Conceptmails, samenvattingen, vertalingen | AI-geletterdheid en gezond verstand |
Probeer zelf hoe een AI-toepassing wordt ingedeeld:
Wordt automatisch goedgekeurd volgens jullie regels. Medewerkers moeten voldoende AI-geletterd zijn (art. 4).
Gebruikers moeten kunnen zien dat ze met een AI praten (art. 50). GoalCube heeft een kant-en-klare tekst die jullie kunnen gebruiken.
Werving staat in bijlage III. Een mens bevestigt het gebruik voordat de AI data krijgt, en beslist over elk dossier (art. 14 en 26; art. 22 AVG).
Emotieherkenning op de werkplek is verboden (art. 5). GoalCube helpt daar niet bij.
Het voorbeeld is vereenvoudigd. In GoalCube beantwoorden jullie een paar vragen, en de indeling volgt vaste regels.
Vereenvoudigd voorbeeld. In GoalCube volgt de indeling vaste regels.
Wat geldt er al?
De verboden en de verplichting tot AI-geletterdheid gelden sinds 2 februari 2025. De regels voor AI-modellen voor algemene doeleinden zoals GPT en Claude gelden voor de aanbieders sinds 2 augustus 2025. Chatbots en AI-content moeten vanaf 2 augustus 2026 herkenbaar zijn. Alle datums vind je in het artikel over de deadlines van de AI Act.
En de AVG?
De AI Act vervangt de AVG niet. Gebruik je AI op gegevens van klanten, medewerkers of leveranciers, dan moet je ook de AVG volgen: een grondslag, zo weinig mogelijk gegevens, een verwerkersovereenkomst met de AI-leverancier en goede afspraken over doorgifte buiten de EU. Lees meer in Mogen we ChatGPT, Claude of Copilot gebruiken met persoonsgegevens?
Zo pakken jullie het aan
- Schrijf op waar je AI gebruikt.Welke tools gebruik je, en waarvoor? Een AI-register is de basis voor al het andere.
- Bepaal het risico van elk gebruik.De meeste taken zijn minimaal risico. Werving en selectie, personeelszaken, krediet en onderwijs kunnen hoog risico zijn.
- Stop wat verboden is.Bijvoorbeeld emotieherkenning op de werkvloer en social scoring.
- Zorg voor AI-geletterdheid.Een korte introductie, afgestemd op de taken – en leg vast wie die heeft gehad.
- Maak chatbots en AI-content herkenbaar.Vanaf 2 augustus 2026 moeten mensen kunnen zien dat ze met een AI praten, en deepfakes moeten worden gelabeld.
- Bereid je voor op hoog risico.Gebruik je AI bijvoorbeeld bij werving, dan zijn vanaf 2 december 2027 menselijk toezicht, logs en informatie aan de betrokkenen verplicht.
Dit zegt de wet
- Verordening (EU) 2024/1689 – AI-verordening (AI Act)
- In werking sinds 1 augustus 2024; geldt stap voor stap tot 2030.
- Artikel 3 AI-verordening – definities
- Definieert onder meer AI-systeem, aanbieder en gebruiksverantwoordelijke (het bedrijf dat AI onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt).
- Verordening (EU) 2026/1744 – Digitale omnibus inzake AI
- Wijzigt de AI-verordening: de regels voor hoog risico worden uitgesteld en de verplichting tot AI-geletterdheid wordt aangepast.
Vragen en antwoorden
Geldt de AI Act ook voor kleine bedrijven?
Ja. Er is geen uitzondering voor kleine bedrijven die AI gebruiken. Bij eenvoudig gebruik zijn de eisen wel beperkt – en het mkb krijgt lagere maximumboetes en eenvoudigere documentatie.
Geldt de AI Act als we alleen ChatGPT gebruiken?
Ja. Gebruik je een AI-systeem in je werk, dan ben je gebruiksverantwoordelijke. Je moet minstens zorgen voor AI-geletterdheid en verboden gebruik vermijden. Gebruik je ChatGPT voor taken met een hoog risico, dan gelden er meer eisen.
Wat is het verschil tussen de AI Act en de AVG?
De AVG (GDPR) gaat over persoonsgegevens. De AI Act gaat over de AI zelf en de risico's ervan. Gebruik je AI op persoonsgegevens, dan gelden ze allebei.
Is de AI Act uitgesteld?
Gedeeltelijk. De Digitale omnibus heeft de regels voor hoog risico uitgesteld tot 2 december 2027 (bijlage III) en 2 augustus 2028 (bijlage I). De verboden, AI-geletterdheid en transparantie gelden al.
Bronnen
- Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening) op EUR-Lex
- Verordening (EU) 2026/1744 (Digitale omnibus inzake AI) op EUR-Lex
- Europese Commissie: AI Act
Geschreven door de redactie van GoalCube. Laatst bijgewerkt 11 oktober 2026. GoalCube helpt jullie de AI Act en de AVG te volgen. Het is geen juridisch advies.
Wees er als eerste bij.
We verwachten in november 2026 live te gaan. Meld je aan, dan hoor je van ons zodra jullie aan de slag kunnen.