Wat moeten we doen als we AI gebruiken? De plichten van de gebruiksverantwoordelijke in de AI Act
Kort antwoord
Elk bedrijf dat AI gebruikt, moet zorgen voor AI-geletterdheid (artikel 4), verboden AI vermijden (artikel 5) en melden wanneer mensen te maken krijgen met deepfakes of emotieherkenning (artikel 50). Gebruik je AI met een hoog risico, dan komt daar vanaf 2 december 2027 artikel 26 bij: gebruik het systeem volgens de instructies, geef het toezicht aan bekwame mensen, zorg voor relevante invoergegevens, monitor het gebruik, bewaar logs minstens 6 maanden, informeer medewerkers en betrokkenen, en werk samen met de toezichthouders.
Plichten voor elk AI-gebruik
| Plicht | Sinds / vanaf | Artikel |
|---|---|---|
| AI-geletterdheid | Sinds 2 februari 2025 | Art. 4 |
| Geen verboden AI | Sinds 2 februari 2025 | Art. 5 |
| Meld deepfakes en emotieherkenning | Vanaf 2 augustus 2026 | Art. 50, lid 3 en 4 |
Extra plichten bij hoog risico
Artikel 26 geldt vanaf 2 december 2027 voor gebruik uit bijlage III. Het belangrijkste is menselijk toezicht: iemand die het systeem begrijpt, ziet wanneer het fout zit en de bevoegdheid heeft om nee te zeggen. In GoalCube beslist een mens over elke zaak over een persoon, en het logboek laat zien wie wat besliste, wanneer en waarom.
En de AVG?
Veel van de plichten overlappen met de AVG: informatieplicht (artikel 13 en 14), recht op menselijke tussenkomst (artikel 22) en de DPIA (artikel 35). De AI-verordening zegt direct dat je de informatie van de leverancier gebruikt voor je DPIA (artikel 26, lid 9).
Zo pakken jullie het aan
- Volg de gebruiksaanwijzing.Gebruik de AI waarvoor die gemaakt is, zoals de leverancier beschrijft.
- Wijs het toezicht toe.Personen met naam en toenaam, met kennis, opleiding en bevoegdheid.
- Beheer de invoergegevens.Gegevens die je zelf aanlevert, moeten relevant en representatief zijn voor het doel.
- Monitor en grijp in.Stop het gebruik en meld het als de AI een risico vormt of er een ernstig incident is.
- Bewaar logs.De automatische logs waarover je controle hebt, minstens 6 maanden.
- Informeer.Medewerkers en hun vertegenwoordigers vóór gebruik op de werkvloer; personen over wie een besluit wordt genomen.
Dit zegt de wet
- Artikel 26 AI-verordening – verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken
- Inhoud niet gewijzigd door de Digitale omnibus; geldt vanaf 2 december 2027 voor bijlage III.
- Artikel 27 AI-verordening – grondrechteneffectbeoordeling (FRIA)
- Voor overheidsinstanties, private partijen die openbare diensten leveren, en bij krediet en levens- en ziektekostenverzekeringen.
- Artikel 86 AI-verordening – recht op uitleg
- Betrokkenen kunnen uitleg vragen over de rol van de AI in een besluit.
Vragen en antwoorden
Zijn we gebruiksverantwoordelijke als medewerkers ChatGPT gebruiken?
Ja, als ze het in hun werk voor je gebruiken. Persoonlijk, niet-beroepsmatig gebruik valt erbuiten.
Hoe lang moeten we logs bewaren?
Minstens 6 maanden voor de logs waarover je controle hebt, tenzij andere wetgeving iets anders zegt.
Hoe informeren we de medewerkers?
Voordat je AI met een hoog risico op de werkvloer in gebruik neemt, moeten de medewerkers en hun vertegenwoordigers het horen. GoalCube heeft een kant-en-klaar sjabloon.
Bronnen
Geschreven door de redactie van GoalCube. Laatst bijgewerkt 11 oktober 2026. GoalCube helpt jullie de AI Act en de AVG te volgen. Het is geen juridisch advies.
Wees er als eerste bij.
We verwachten in november 2026 live te gaan. Meld je aan, dan hoor je van ons zodra jullie aan de slag kunnen.