Wanneer heeft AI een hoog risico? Bijlage III uitgelegd voor gewone bedrijven
Kort antwoord
AI heeft een hoog risico als je die gebruikt voor doelen uit bijlage III van de AI-verordening: biometrie, kritieke infrastructuur, onderwijs (toelating, beoordeling, toezicht op examens), werkgelegenheid (werving, promotie, ontslag, taakverdeling, beoordeling), toegang tot overheidsvoorzieningen, kredietbeoordeling, prijsbepaling van levens- en ziektekostenverzekeringen, noodoproepen, rechtshandhaving, migratie en rechtspraak. Na de Digitale omnibus gelden de eisen vanaf 2 december 2027. Uitgezonderd is AI die alleen een beperkte, voorbereidende taak doet – maar AI die personen profileert, heeft altijd een hoog risico.
Bijlage III in gewone taal
| Gebied | Hoog risico als AI wordt gebruikt voor … |
|---|---|
| 1. Biometrie | Identificatie van personen op afstand, indeling naar gevoelige kenmerken, emotieherkenning (waar die niet verboden is) |
| 2. Kritieke infrastructuur | Veiligheid in verkeer, water, gas, warmte en elektriciteit |
| 3. Onderwijs | Toelating, beoordeling, indeling naar niveau, toezicht op fraude |
| 4. Werkgelegenheid | Werving en selectie; promotie, ontslag, taakverdeling, monitoring en beoordeling |
| 5. Essentiële diensten | Overheidsvoorzieningen, kredietbeoordeling van personen, prijsbepaling van levens- en ziektekostenverzekeringen, noodoproepen |
| 6.–8. Overheid | Rechtshandhaving, migratie, rechtspraak en verkiezingen |
Wat doe je als gebruiker?
Als gebruiksverantwoordelijke moet je onder meer het systeem gebruiken volgens de instructies van de leverancier, het toezicht geven aan mensen met de juiste kennis, zorgen voor relevante invoergegevens, het gebruik monitoren, logs bewaren, medewerkers en betrokkenen informeren en het gebruik stoppen bij ernstige incidenten. Zie je verplichtingen als gebruiksverantwoordelijke.
Menselijke beslissing in de praktijk
Zo ziet het eruit als een mens in GoalCube over elke zaak beslist:
Feiten van het dossier
Femke Dekker
- Huidige functie
- Senior controller
- Ervaring
- 12 jaar
- Cv
- Femke Dekker werkt al 12 jaar aan begrotingen en maandrapportages bij Brabant Hout B.V. Ze heeft een nieuw ERP-systeem ingevoerd en leidt een team van drie mensen. Contact: femke.dekker@example.com.
Advies van de AI
Uitnodigen voor een gesprek
Motivering: 12 jaar ervaring met begroting en rapportage, heeft een ERP-systeem ingevoerd en komt uit een productiebedrijf.
De AI twijfelt over:
Auditlog
- De besluiten worden hier opgeslagen met tijd en tijdstempel.
Fictieve gegevens. Beslis over de zaken en bekijk het logboek.
Zo pakken jullie het aan
- Zoek je gebruik op in bijlage III.Meestal werving, personeelszaken, krediet, verzekeringen of onderwijs.
- Beoordeel de uitzonderingen eerlijk.Bereidt de AI alleen voor, of beïnvloedt die echt de uitkomst? Profilering is altijd hoog risico.
- Wijs mensen aan voor het toezicht.Personen met de kennis en de bevoegdheid om in te grijpen en te beslissen.
- Informeer medewerkers en betrokkenen.Werknemersvertegenwoordigers (zoals de ondernemingsraad) vóór gebruik op de werkvloer, en personen over wie een besluit wordt genomen.
- Bewaar logs en documentatie.Minstens 6 maanden, en gebruik de informatie van de leverancier in je DPIA.
Dit zegt de wet
- Artikel 6 AI-verordening – classificatie
- Lid 2: AI uit bijlage III heeft een hoog risico. Lid 3: uitzonderingen voor beperkte, voorbereidende taken; profilering is altijd hoog risico.
- Bijlage III AI-verordening
- De lijst met gebieden met een hoog risico.
- Artikel 26 AI-verordening – verplichtingen van gebruiksverantwoordelijken
- Wat jij als gebruiker moet doen. Geldt vanaf 2 december 2027 voor bijlage III.
Vragen en antwoorden
Is het hoog risico om cv's met ChatGPT te laten lezen?
Ja, als de AI sollicitanten sorteert of beoordeelt. Dat is werving volgens bijlage III, punt 4.
En als een mens altijd beslist?
Dat is een eis, geen uitzondering. De uitzondering in artikel 6, lid 3, geldt alleen als de AI de uitkomst niet wezenlijk beïnvloedt, bijvoorbeeld alleen spelfouten in een sollicitatie verbetert.
Moeten we ons registreren in de EU-databank?
Aanbieders van AI met een hoog risico registreren het systeem. Overheidsinstanties die AI met een hoog risico gebruiken, registreren ook het gebruik. Private bedrijven die AI gebruiken, hoeven dat normaal niet.
Bronnen
- Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening) op EUR-Lex
- Verordening (EU) 2026/1744 (Digitale omnibus inzake AI)
Geschreven door de redactie van GoalCube. Laatst bijgewerkt 11 oktober 2026. GoalCube helpt jullie de AI Act en de AVG te volgen. Het is geen juridisch advies.
Wees er als eerste bij.
We verwachten in november 2026 live te gaan. Meld je aan, dan hoor je van ons zodra jullie aan de slag kunnen.