Kiedy AI jest wysokiego ryzyka? Załącznik III wyjaśniony dla zwykłych firm
Krótka odpowiedź
AI jest wysokiego ryzyka, gdy służy celom z załącznika III AI Act: biometria, infrastruktura krytyczna, edukacja (przyjęcia, ocenianie, nadzór nad egzaminami), zatrudnienie (rekrutacja, awanse, zwolnienia, przydział zadań, ocena), dostęp do usług publicznych, ocena zdolności kredytowej, ustalanie cen ubezpieczeń na życie i zdrowotnych, numery alarmowe, ściganie przestępstw, migracja i wymiar sprawiedliwości. Po Digital Omnibus wymogi obowiązują od 2 grudnia 2027 r. Wyłączona jest AI, która wykonuje tylko wąskie, przygotowawcze zadanie – ale AI profilująca osoby jest zawsze wysokiego ryzyka.
Załącznik III prostym językiem
| Obszar | Wysokie ryzyko, gdy AI służy do … |
|---|---|
| 1. Biometria | Zdalnej identyfikacji osób, kategoryzacji według cech wrażliwych, rozpoznawania emocji (tam, gdzie nie jest zakazane) |
| 2. Infrastruktura krytyczna | Bezpieczeństwa w ruchu, wodzie, gazie, cieple i prądzie |
| 3. Edukacja | Przyjęć, oceniania, przydziału na poziomy, wykrywania oszustw |
| 4. Zatrudnienie | Rekrutacji i selekcji; awansów, zwolnień, przydziału zadań, monitorowania i oceny |
| 5. Podstawowe usługi | Usług publicznych, oceny zdolności kredytowej osób, ustalania cen ubezpieczeń na życie i zdrowotnych, numerów alarmowych |
| 6.–8. Organy publiczne | Ścigania przestępstw, migracji, wymiaru sprawiedliwości i wyborów |
Co musisz zrobić jako użytkownik?
Jako podmiot stosujący musisz m.in. używać systemu zgodnie z instrukcją dostawcy, powierzyć nadzór osobom z kompetencjami, zadbać o odpowiednie dane wejściowe, monitorować użycie, przechowywać logi, informować pracowników i osoby, których to dotyczy, oraz wstrzymać użycie przy poważnych incydentach. Zobacz swoje obowiązki jako podmiot stosujący.
Decyzja człowieka w praktyce
Tak wygląda sytuacja, gdy człowiek rozstrzyga każdą sprawę w GoalCube:
Fakty w sprawie
Magdalena Dąbrowska
- Obecne stanowisko
- Starszy controller
- Doświadczenie
- 12 lat
- CV
- Magdalena Dąbrowska od 12 lat prowadzi budżety i miesięczne raporty w firmie Zakłady Wartańskie S.A., wdrożyła nowy system ERP i kieruje zespołem trzech osób. Kontakt: magdalena.dabrowska@example.com.
Rekomendacja AI
Zaprosić na rozmowę
Uzasadnienie: 12 lat doświadczenia w budżetowaniu i raportowaniu, wdrożyła system ERP i pochodzi z firmy produkcyjnej.
Wątpliwości AI:
Dziennik audytu
- Decyzje są zapisywane tutaj z datą i znacznikiem czasu.
Fikcyjne dane. Podejmij decyzje w sprawach i zobacz log.
Jak to zrobić
- Znajdź swoje użycie w załączniku III.Zwykle rekrutacja, sprawy pracownicze, kredyty, ubezpieczenia lub edukacja.
- Uczciwie oceń wyjątki.Czy AI tylko przygotowuje, czy realnie wpływa na wynik? Profilowanie to zawsze wysokie ryzyko.
- Wyznacz osoby sprawujące nadzór.Osoby z kompetencjami i uprawnieniami, by zareagować i zdecydować.
- Poinformuj pracowników i osoby, których to dotyczy.Przedstawicieli pracowników przed użyciem w miejscu pracy oraz osoby objęte decyzjami.
- Przechowuj logi i dokumentację.Co najmniej 6 miesięcy, a informacje dostawcy wykorzystaj w swojej DPIA.
Co mówi prawo
- AI Act, art. 6 – klasyfikacja
- Ust. 2: AI z załącznika III jest wysokiego ryzyka. Ust. 3: wyjątki dla wąskich, przygotowawczych zadań; profilowanie to zawsze wysokie ryzyko.
- AI Act, załącznik III
- Lista obszarów wysokiego ryzyka.
- AI Act, art. 26 – obowiązki podmiotów stosujących
- To, co musisz zrobić jako użytkownik. Obowiązuje od 2 grudnia 2027 r. dla załącznika III.
Pytania i odpowiedzi
Czy używanie ChatGPT do czytania CV to wysokie ryzyko?
Tak, gdy AI służy do selekcji lub oceny kandydatów. To rekrutacja według załącznika III pkt 4.
A jeśli zawsze decyduje człowiek?
To wymóg, nie wyjątek. Wyjątek z art. 6 ust. 3 dotyczy tylko sytuacji, gdy AI nie wpływa istotnie na wynik, np. tylko poprawia literówki w aplikacji.
Czy musimy się rejestrować w bazie danych UE?
Dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka rejestrują system. Organy publiczne stosujące AI wysokiego ryzyka muszą też zarejestrować to użycie. Prywatne firmy, które używają AI, zwykle nie muszą.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act) w EUR-Lex
- Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus dla AI)
Autor redakcja GoalCube. Ostatnia aktualizacja 11 października 2026. GoalCube pomaga stosować AI Act i RODO. To nie jest porada prawna.
Bądź wśród pierwszych.
Planujemy start w listopadzie 2026. Zapisz się, a odezwiemy się, gdy będzie można zacząć.