Pseudonimisering of anonimisering – wat is het verschil, en wat eist de AVG?
Kort antwoord
Pseudonimisering vervangt namen en andere identificerende gegevens door codes, terwijl de sleutel apart wordt bewaard. Voor wie de sleutel heeft, blijven het persoonsgegevens. Anonimisering maakt het helemaal onmogelijk om de persoon terug te vinden – en anonieme gegevens vallen niet onder de AVG. Echte anonimisering is moeilijk, vooral met vrije tekst. Pseudonimisering wordt in de AVG juist genoemd als belangrijke beschermingsmaatregel, en het Hof van Justitie van de EU bevestigde in 2025 (zaak C-413/23 P) dat het van de ontvanger afhangt of gegevens voor hem persoonsgegevens zijn: kan hij de personen realistisch gezien identificeren?
Probeer het zelf
Schrijf een tekst, en zie hem gepseudonimiseerd. De tekst verlaat je browser niet.
Pseudonimisering in een hele dataset
| Klant | Plaats | Onderwerp | |
|---|---|---|---|
| Sanne Bakker | sanne.bakker@example.com | Utrecht | Terugbetaling |
| Thijs Mulder | thijs.mulder@example.com | Zwolle | Levering |
| Daan Visser | daan.visser@example.com | Arnhem | Klacht |
| Lotte Claes | lotte.claes@example.com | Gent | Levering |
| Ruben Jansen | ruben.jansen@example.com | Eindhoven | Terugbetaling |
Vraag Goedendag, mijn naam is Sanne Bakker. Ik heb bestelling 7012345678 twee weken geleden teruggestuurd, maar nog geen geld ontvangen. Wilt u het overmaken naar NL94 INGB 0006 2158 34? Groet, Sanne
| Klant | Plaats | Onderwerp | |
|---|---|---|---|
| [PERSON_1] | [EMAIL_1] | [STED] | Terugbetaling |
| [PERSON_2] | [EMAIL_2] | [STED] | Levering |
| [PERSON_3] | [EMAIL_3] | [STED] | Klacht |
| [PERSON_4] | [EMAIL_4] | [STED] | Levering |
| [PERSON_5] | [EMAIL_5] | [STED] | Terugbetaling |
Vraag Goedendag, mijn naam is [PERSON_1]. Ik heb bestelling [ID_1] twee weken geleden teruggestuurd, maar nog geen geld ontvangen. Wilt u het overmaken naar [IBAN_1]? Groet, [PERSON_1]
Sanne Bakker en Ruben Jansen wachten op een terugbetaling en moeten vandaag antwoord krijgen. Lotte Claes wacht al 10 dagen op een pakket. Voorstel voor een antwoord aan Sanne Bakker: "Beste Sanne Bakker, bedankt voor je geduld. Het geld is onderweg en staat binnen 5 werkdagen op je rekening."
[PERSON_1] en [PERSON_5] wachten op een terugbetaling en moeten vandaag antwoord krijgen. [PERSON_4] wacht al 10 dagen op een pakket. Voorstel voor een antwoord aan [PERSON_1]: "Beste [PERSON_1], bedankt voor je geduld. Het geld is onderweg en staat binnen 5 werkdagen op je rekening."
| Kandidaat | Geboren | BSN of rijksregisternummer | Werkgever | Ervaring |
|---|---|---|---|---|
| Femke Dekker | 1985-03-12 | 999912410 | Brabant Hout B.V. | 12 |
| Bram Willems | 1992-11-02 | 999912501 | IJssel Logistiek B.V. | 4 |
| Eline Maes | 1988-06-21 | 88.06.21-284.06 | Limburgse Metaalwerken NV | 9 |
| Joost Verhoeven | 1979-01-30 | 999913086 | Rijnfarma B.V. | 18 |
Cv Femke Dekker werkt al 12 jaar aan begrotingen en maandrapportages bij Brabant Hout B.V. Ze heeft een nieuw ERP-systeem ingevoerd en leidt een team van drie mensen. Contact: femke.dekker@example.com.
| Kandidaat | Geboren | BSN of rijksregisternummer | Werkgever | Ervaring |
|---|---|---|---|---|
| [PERSON_1] | 40–49 jaar | [ID_1] | [VIRKSOMHED_1] | 12 |
| [PERSON_2] | 30–39 jaar | [ID_2] | [VIRKSOMHED_2] | 4 |
| [PERSON_3] | 30–39 jaar | [ID_3] | [VIRKSOMHED_3] | 9 |
| [PERSON_4] | 40–49 jaar | [ID_4] | [VIRKSOMHED_4] | 18 |
Cv [PERSON_1] werkt al 12 jaar aan begrotingen en maandrapportages bij [VIRKSOMHED_1] Ze heeft een nieuw ERP-systeem ingevoerd en leidt een team van drie mensen. Contact: [EMAIL_1].
Femke Dekker en Eline Maes hebben meer dan 5 jaar ervaring en kunnen worden uitgenodigd voor een gesprek; vraag Eline Maes naar ervaring met ERP-systemen. Bram Willems heeft 4 jaar ervaring; gevraagd is 5. Het besluit neemt een mens.
[PERSON_1] en [PERSON_3] hebben meer dan 5 jaar ervaring en kunnen worden uitgenodigd voor een gesprek; vraag [PERSON_3] naar ervaring met ERP-systemen. [PERSON_2] heeft 4 jaar ervaring; gevraagd is 5. Het besluit neemt een mens.
| Leverancier | Contactpersoon | Rekening | Loopt af |
|---|---|---|---|
| Veluwe Componenten B.V. | Pieter Bos | NL17 RABO 0347 2918 56 | 2027-01-31 |
| Schelde Cloud NV | Sophie Wouters | BE73 7350 1234 5660 | 2026-12-31 |
| Maas Precisietechniek B.V. | Simon Brouwer | NL29 ABNA 0529 3847 16 | 2028-06-30 |
| Twentse Verpakking B.V. | Sandra Meijer | NL70 TRIO 0391 8274 65 | 2027-03-31 |
Voorwaarden Veluwe Componenten levert speciale onderdelen voor Project Duinroos. De prijs wordt elk jaar aangepast met de consumentenprijsindex plus 3 %. De aansprakelijkheid is beperkt tot 10 % van de jaarlijkse contractwaarde. Neem bij wijzigingen contact op met Pieter Bos.
| Leverancier | Contactpersoon | Rekening | Loopt af |
|---|---|---|---|
| [VIRKSOMHED_1] | [PERSON_1] | [IBAN_1] | 2027-01-31 |
| [VIRKSOMHED_2] | [PERSON_2] | [IBAN_2] | 2026-12-31 |
| [VIRKSOMHED_3] | [PERSON_3] | [IBAN_3] | 2028-06-30 |
| [VIRKSOMHED_4] | [PERSON_4] | [IBAN_4] | 2027-03-31 |
Voorwaarden [VIRKSOMHED_1] levert speciale onderdelen voor [PROJEKT_1]. De prijs wordt elk jaar aangepast met de consumentenprijsindex plus 3 %. De aansprakelijkheid is beperkt tot 10 % van de jaarlijkse contractwaarde. Neem bij wijzigingen contact op met [PERSON_1].
Het contract met Veluwe Componenten B.V. wordt automatisch verlengd als het niet uiterlijk 31 oktober wordt opgezegd. Het is belangrijk voor een intern project, dus onderhandel liever opnieuw over de prijs dan op te zeggen. Het contract met Twentse Verpakking B.V. wordt ook automatisch verlengd; de uiterste opzegdatum is 31 december.
Het contract met [VIRKSOMHED_1] wordt automatisch verlengd als het niet uiterlijk 31 oktober wordt opgezegd. Het is belangrijk voor een intern project, dus onderhandel liever opnieuw over de prijs dan op te zeggen. Het contract met [VIRKSOMHED_4] wordt ook automatisch verlengd; de uiterste opzegdatum is 31 december.
Fictieve gegevens. Wijs een naam of een pseudoniem aan om te zien wat bij elkaar hoort.
Waarom niet gewoon anonimiseren?
Omdat je het antwoord moet kunnen gebruiken. Stelt de AI voor dat [PERSON_2] vandaag antwoord krijgt, dan moet je weten wie dat is. Met pseudonimisering wordt de naam bij jou weer ingevuld – met anonimisering is de koppeling voorgoed weg.
Zo pakken jullie het aan
- Spoor de identificerende gegevens op.Namen, e-mailadressen, telefoonnummers, identificatienummers, rekeningnummers, adressen.
- Vervang ze door vaste codes.Dezelfde persoon krijgt in de hele dataset dezelfde code.
- Let op vrije tekst.Namen en nummers verstoppen zich in berichten en cv's.
- Maak herleidbare gegevens algemener.Geboortedatum wordt leeftijdsgroep, woonplaats wordt regio.
- Houd de sleutel apart.De sleutel mag nooit naar de AI.
Dit zegt de wet
- Artikel 4, punt 5, AVG – pseudonimisering
- De definitie: gegevens die niet meer aan een persoon te koppelen zijn zonder aanvullende gegevens die apart worden bewaard.
- Overweging 26 AVG
- Gepseudonimiseerde gegevens zijn persoonsgegevens; anonieme gegevens niet.
- Artikel 25 en 32 AVG
- Pseudonimisering wordt genoemd als passende maatregel.
- Hof van Justitie van de EU, zaak C-413/23 P (EDPS tegen GAR), 4 september 2025
- Of gepseudonimiseerde gegevens persoonsgegevens zijn voor de ontvanger, hangt af van de realistische mogelijkheden van de ontvanger om te identificeren.
Vragen en antwoorden
Zijn gegevens anoniem als de naam weg is?
Zelden. Leeftijd, woonplaats, functie en vrije tekst verraden vaak toch wie het is. Dat heten quasi-identificatoren.
Zijn gepseudonimiseerde gegevens persoonsgegevens voor de AI-leverancier?
Dat kan wel of niet zo zijn, afhankelijk van de realistische mogelijkheden van de leverancier om te identificeren. Voor jou, met de sleutel, zijn het altijd persoonsgegevens.
Wat doet GoalCube met vrije tekst?
GoalCube vindt namen, e-mailadressen, telefoonnummers, adressen, identificatienummers uit EU-landen en rekeningnummers in vrije tekst, verbergt je geheime woorden en schrijft geslacht neutraal.
Bronnen
Geschreven door de redactie van GoalCube. Laatst bijgewerkt 11 oktober 2026. GoalCube helpt jullie de AI Act en de AVG te volgen. Het is geen juridisch advies.
Wees er als eerste bij.
We verwachten in november 2026 live te gaan. Meld je aan, dan hoor je van ons zodra jullie aan de slag kunnen.