Op welke grondslag mogen we AI gebruiken op persoonsgegevens?
Kort antwoord
AI gebruiken op persoonsgegevens vraagt een grondslag uit artikel 6 AVG – net als elke andere verwerking. Meestal is dat de overeenkomst met de klant, een wettelijke verplichting of je gerechtvaardigd belang. AI verandert de grondslag niet, maar je controleert wel of het gebruik past bij het doel waarvoor je de gegevens verzamelde (artikel 6, lid 4). Bijzondere persoonsgegevens vragen bovendien een uitzondering uit artikel 9. En een grondslag om gegevens te gebruiken is niet hetzelfde als een AI-leverancier toestemming geven om erop te trainen.
De gangbare grondslagen
| Grondslag | Voorbeeld |
|---|---|
| Overeenkomst (artikel 6, lid 1, punt b)) | AI helpt een vraag van een klant te beantwoorden |
| Wettelijke verplichting (punt c)) | AI helpt gegevens te vinden voor een inzageverzoek |
| Gerechtvaardigd belang (punt f)) | AI vindt patronen in klantvragen om de service te verbeteren |
| Toestemming (punt a)) | Persoonlijke aanbiedingen per e-mail |
De verenigbaarheidstoets
Is het AI-gebruik een nieuw doel, dan beoordeel je het verband met het oorspronkelijke doel, wat de betrokkenen kunnen verwachten, om welke gegevens het gaat, de gevolgen voor hen en welke waarborgen je hebt – bijvoorbeeld pseudonimisering. De AVG noemt pseudonimisering in artikel 6, lid 4, zelfs uitdrukkelijk als waarborg.
Zo pakken jullie het aan
- Beschrijf het doel.Waarmee moet de AI helpen?
- Zoek het oorspronkelijke doel.Waarom verzamelde je de gegevens?
- Controleer of ze bij elkaar passen.Verband, verwachtingen, gegevens, gevolgen en waarborgen zoals pseudonimisering.
- Kies de grondslag.Overeenkomst, wettelijke verplichting of gerechtvaardigd belang – zelden toestemming.
- Leg het vast.In het AI-register en in het verwerkingsregister.
Dit zegt de wet
- Artikel 6 AVG – rechtmatigheid van de verwerking
- De zes grondslagen, en lid 4 over verenigbare doelen.
- EDPB Opinion 28/2024 over AI-modellen
- Over gerechtvaardigd belang als grondslag voor het ontwikkelen en gebruiken van AI-modellen.
Vragen en antwoorden
Hebben we toestemming nodig om AI te gebruiken?
Zelden. Toestemming kan worden ingetrokken en is lastig in een arbeidsverhouding. Een overeenkomst of gerechtvaardigd belang past vaker.
Wat is een belangenafweging?
Een beoordeling of jouw belang bij het gebruik van AI zwaarder weegt dan de belangen van de betrokkenen. Pseudonimisering telt in je voordeel mee.
Mogen we klantgegevens gebruiken om onze eigen AI te trainen?
Dat is een nieuw doel, dat een aparte beoordeling vraagt – en vaak informatie aan de klanten.
Bronnen
Geschreven door de redactie van GoalCube. Laatst bijgewerkt 11 oktober 2026. GoalCube helpt jullie de AI Act en de AVG te volgen. Het is geen juridisch advies.
Wees er als eerste bij.
We verwachten in november 2026 live te gaan. Meld je aan, dan hoor je van ons zodra jullie aan de slag kunnen.