Digitale omnibus: wat veranderde de EU in 2026 aan de AI Act?
Kort antwoord
De Digitale omnibus inzake AI (Verordening (EU) 2026/1744) werd op 8 juli 2026 aangenomen en trad op 27 juli 2026 in werking. Hij stelt de regels voor hoog risico uit tot 2 december 2027 (bijlage III) en 2 augustus 2028 (bijlage I), maakt van AI-geletterdheid een plicht om maatregelen te nemen in plaats van een bepaald niveau te bereiken, geeft het mkb verlichting en verbiedt vanaf 2 december 2026 seksuele deepfakes zonder toestemming. De regels voor chatbots en labeling gelden nog steeds vanaf 2 augustus 2026.
Wat er het belangrijkste veranderde
| Voor | Na de Digitale omnibus |
|---|---|
| Hoog risico in bijlage III vanaf 2 augustus 2026 | Vanaf 2 december 2027 |
| Hoog risico in producten (bijlage I) vanaf 2 augustus 2027 | Vanaf 2 augustus 2028 |
| Een toereikend niveau van AI-geletterdheid verzekeren | Maatregelen nemen voor AI-geletterdheid |
| Gegevens voor bias alleen voor aanbieders van AI met een hoog risico (artikel 10, lid 5) | Nieuw artikel 4 bis voor iedereen, onder strikte voorwaarden |
| – | Nieuwe verboden op seksuele deepfakes zonder toestemming en op beelden van seksueel misbruik, vanaf 2 december 2026 |
| Grondrechteneffectbeoordeling (FRIA) apart | Kan voortbouwen op je DPIA volgens de AVG |
Wat niet veranderde
De verplichtingen voor bedrijven die AI met een hoog risico gebruiken (artikel 26) zijn inhoudelijk gelijk – ze gelden alleen later. De regels voor chatbots, deepfakes en labeling in artikel 50 gelden zoals gepland vanaf 2 augustus 2026. De maximumboetes voor verboden AI zijn ongewijzigd.
Wat betekent dit in de praktijk?
Voor een gewoon bedrijf is de boodschap: je hebt meer tijd gekregen voor hoog risico, maar niet voor de basis. Gebruik die tijd om je AI-register, training en menselijke beslissingen op orde te brengen, zodat je ruim op tijd klaar bent – en vergeet niet dat artikel 22 AVG over geautomatiseerde besluiten nu al geldt.
Zo pakken jullie het aan
- Gebruik het uitstel niet als pauze.Verboden, AI-geletterdheid, artikel 50 en de AVG gelden nog steeds. Daarop kan nu al worden gehandhaafd.
- Werk je deadlines bij.Hoog risico in bijlage III: 2 december 2027. Producten in bijlage I: 2 augustus 2028.
- Pas je training aan.De nadruk ligt nu op maatregelen die passen bij de taken en het risico – niet op hetzelfde niveau voor iedereen.
- Controleer de nieuwe verboden.Maak je generatieve AI, dan moet je vanaf 2 december 2026 seksuele deepfakes zonder toestemming voorkomen.
Dit zegt de wet
- Verordening (EU) 2026/1744 – Digitale omnibus inzake AI
- Wijzigt Verordening (EU) 2024/1689. Bekendgemaakt in het Publicatieblad van de EU op 24 juli 2026.
- Artikel 4 AI-verordening (nieuwe tekst)
- Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken nemen maatregelen voor AI-geletterdheid; de Commissie en de lidstaten bieden steun, vooral aan kleine bedrijven.
- Artikel 4 bis AI-verordening (nieuw)
- Maakt het onder strikte voorwaarden mogelijk bijzondere persoonsgegevens te verwerken om vertekening (bias) op te sporen en te corrigeren.
Vragen en antwoorden
Is de AI Act uitgesteld?
Alleen de regels voor hoog risico. Verboden, AI-geletterdheid, regels voor AI-modellen voor algemene doeleinden en transparantie (artikel 50) gelden zoals gepland.
Is de verplichting AI-geletterdheid geschrapt?
Nee. Bedrijven moeten nog steeds maatregelen nemen, maar ze hoeven niet bij elke medewerker een bepaald niveau te verzekeren.
Wat betekent de omnibus voor kleine bedrijven?
Lagere maximumboetes (het laagste van het bedrag en het percentage), eenvoudigere technische documentatie voor aanbieders en steun van de overheid – maar geen vrijstelling van de basisregels.
Bronnen
Geschreven door de redactie van GoalCube. Laatst bijgewerkt 11 oktober 2026. GoalCube helpt jullie de AI Act en de AVG te volgen. Het is geen juridisch advies.
Wees er als eerste bij.
We verwachten in november 2026 live te gaan. Meld je aan, dan hoor je van ons zodra jullie aan de slag kunnen.